De markt beweegt, de wet niet

Nicole Wong-Swie-San

24 sep 2026

Terwijl de Clarity Act in Washington strandt op politieke onenigheid, lanceert de European Central Bank (ECB) op 21 september infrastructuur die tokenisatie in centrale bankmunt mogelijk maakt.

🕗 4 minuten

Op 15 september 2026 faalde de procedurele (‘cloture') stemming over de Clarity Act in de Amerikaanse Senaat met 49 tegen 50 stemmen. Dit was ruim onder de vereiste 60. De Democraten die maanden over de tekst hadden onderhandeld, stemden unaniem tegen. Zes dagen later, op 21 september, lanceerde de Europese Centrale Bank Pontes. Een infrastructuur die banken in staat stelt getokeniseerde activa af te wikkelen in centrale bankmunt.

Terwijl de Amerikaanse regelgeving stil komt te liggen, gaat de Europese infrastructuur voor digitaal geld live.

Lees ook: Stablecoins uitgelegd — waarom Europa zijn eigen digitale euro bouwt

De Clarity Act regelde een verdeling, geen verbod of vrijbrief

De Clarity Act probeerde een jarenlange onopgeloste vraag in de Amerikaanse cryptomarkt te beantwoorden: 'Wanneer is een digitaal activum een effect, met alle strenge SEC-verplichtingen die daarbij horen, en wanneer een grondstof, met het lossere CFTC-toezicht dat ook voor goud geldt?' Bitcoin zelf wordt door beide toezichthouders al langer als grondstof behandeld. De wet raakte vooral de duizenden andere tokens waarvoor die indeling nooit is vastgelegd. Het raakt ook de exchanges, custodians en compliance-afdelingen die met al die tokens tegelijk moeten werken.

Het Huis van Afgevaardigden nam de wet in juli 2025 aan met 294 tegen 134 stemmen. De Senate Banking Committee volgde in mei 2026 met 15 tegen 9. Sindsdien lag de wet vast op de wetgevingsagenda, in afwachting van een meerderheid van 60 om een filibuster (eindeloos debat als blokkade) te doorbreken.

De stemming mislukte op politiek i.p.v. op marktstructuur

De technische inhoud van de wet (de SEC/CFTC-verdeling) was voor de meeste betrokken senatoren acceptabel. De stemming strandde op ethiekbepalingen die de cryptobezittingen van overheidsfunctionarissen, inclusief de president en zijn familie, moesten reguleren. Democraten hielden vast aan hun standpunt dat de herziene Republikeinse tekst dat niet effectief deed. Kort voor de stemming braken de onderhandelingen definitief af.

Het praktische gevolg is een mislukking bij deze procedurele stap. Het beëindigt het wetsvoorstel voor 2026 effectief. Gezien de midterm-verkiezingskalender is een nieuwe poging realistisch pas vanaf 2027 of later.

In de telverhoudingen zit een klein positief signaal. Een uitkomst van 50-49 (i.p.v. een brede afwijzing ruim onder de 55) betekent dat de marktstructuurinhoud zelf niet controversieel genoeg is om de wet definitief te kelderen. De blokkade was politiek, niet inhoudelijk. Dat maakt hervatting mogelijk zodra een deal over de ethiekbepalingen wordt bereikt.

Terwijl de VS vastloopt, bouwt de SEC door

De U.S. Securities and Exchange Commission wachtte de Senaat niet af. Op 18 augustus 2026 publiceerde de Commissie een conceptregeling, Regulation Crypto Assets. Dit is een kader met twee vrijstellingen voor het uitgeven van tokens. Een voor startups tot 5 miljoen dollar en een bredere vrijstelling tot 75 miljoen dollar per jaar met rapportageverplichtingen. een veiligehavenbepaling die vastlegt wanneer een token niet langer als beleggingscontract wordt aangemerkt.

SEC-regels kunnen sneller veranderen dan een wet en bieden minder rechtszekerheid op de lange termijn. Voor compliance is dat een praktisch dilemma. Tijdelijke duidelijkheid via SEC-regelgeving is niet hetzelfde als een wettelijk verankerd kader. De twee zijn niet uitwisselbaar.

Op dezelfde dag lanceert de ECB Pontes

Terwijl Washington vastloopt, lanceerde de Europese Centrale Bank op maandag 21 september Pontes. Een infrastructuur die Distributed Ledger Technology (DLT)-platforms van banken verbindt met TARGET Services, het bestaande Eurosysteem-betalingsnetwerk. Banken kunnen daarmee getokeniseerde activa zoals obligaties, fondsen en andere effecten afwikkelen in centrale bankmunt in plaats van in private stablecoins.

Dertien banken zijn op dag één aangesloten: Deutsche Bank, Santander, Société Générale en de European Investment Bank zijn daar de bekendste van. Vier DLT-operators doen mee, waaronder Clearstream. Retailklanten kunnen er niet mee werken. Pontes is uitsluitend voor transacties tussen financiële instellingen. Het is dus géén digitale euro voor consumenten.

De retail digitale euro (voor dagelijkse betalingen door burgers) is nog in de wetgevingsfase en wordt pas in 2027 gepilot. Pontes is de laag die daaronder zit. Wholesale-afwikkeling tussen banken onderling, de infrastructuur waarop de markt vervolgens kan bouwen.

ECB-bestuurslid Piero Cipollone formuleerde de inzet bij de lancering. Pontes brengt de stabiliteit en het vertrouwen van centrale bankmunt naar het Europese getokeniseerde financiële ecosysteem. Daarmee geeft de ECB een antwoord op de vraag waarom private stablecoins als USDT van Tether.io en USDC van Circle niet volstaan voor institutionele settlement. Ze zijn private vorderingen, geen centrale bankmunt en kunnen de rol van risicovrij settlement-instrument niet vervullen.

Europa en de VS hanteren een andere volgorde

Het contrast tussen de twee ontwikkelingen illustreert twee fundamenteel verschillende strategieën die tegelijk worden uitgevoerd.

Europa startte met een kader (MiCAR) dat van kracht is sinds 30 december 2024 en bouwt daar nu infrastructuur bovenop. Pontes is een product van die aanpak. Publieke infrastructuur die de markt een ankerpunt geeft voordat private partijen hun eigen oplossingen domineren. De VS liet de markt eerst groeien en probeert nu, jaren later, een kader eromheen te bouwen. Dat lukt alleen als de politieke omstandigheden het toelaten. Op 15 september bleek dat ze dat voorlopig niet doen.

Voor Nederlandse financiële instellingen die al onder MiCAR opereren en nu kijken naar tokenisatie-initiatieven, biedt Pontes een concreet aanknopingspunt. Het is de infrastructuur waarlangs getokeniseerde effecten voortaan in centrale bankmunt kunnen worden afgewikkeld, binnen de Europese kaders die al van kracht zijn.

Voor compliance is onzekerheid zelf het werk

De praktische conclusie voor finance- en compliance-afdelingen is dat de Clarity Act een fragmentarisch Amerikaans regelgevingslandschap achterlaat. Een kaderscheppende Europese aanpak naast een resultaatgerichte Amerikaanse aanpak die voorlopig zonder resultaat blijft. Wachten op één definitieve Amerikaanse wet is voor de meeste organisaties geen werkbare strategie.

Wederom zien we dat regelgeving en infrastructuur niet in hetzelfde tempo bewegen. De markt voor getokeniseerde activa wacht niet op het Congres en de ECB zeker ook niet.

Lees ook: Bitcoin in 2026 — vijf perspectieven op een volwassen netwerk