Stablecoins uitgelegd: waarom Europa zijn eigen digitale euro bouwt

Nicole Wong-Swie-San

30 jul 2026

Bitcoin liet zien dat geld zonder bank mogelijk is. Stablecoins laten zien waarom dat voor de meeste mensen nog niet werkt en wat er als alternatief ontstaat.

🕗 6 minuten

Stel, je betaalt met bitcoin aan de kassa. Je scant, de betaling gaat door, maar tegen de tijd dat de winkelier zijn geld ontvangt, is de waarde van die bitcoin met drie procent gedaald. Of gestegen. Jij en de winkelier weten dat niet van tevoren.

De Bitcoinkoers beweegt vrij, bepaald door vraag en aanbod, zonder centrale partij die ingrijpt. Die eigenschap maakt Bitcoin waardevol als spaarmiddel en als alternatief voor traditioneel geld. Voor dagelijkse betalingen is het een probleem.

Dit is het centrale spanningsveld van digitaal geld. De eigenschappen die Bitcoin sterk maken als waardedrager, zijn dezelfde eigenschappen die het lastig maken als betaalmiddel. Stablecoins zijn een poging om dat spanningsveld op te lossen. En nu bouwt Europa er een eigen versie van.

Lees ook: Hoe 9 pagina's de toekomst van geld veranderen?

Volatiliteit maakt bitcoin ongeschikt als dagelijks betaalmiddel

Bitcoin's whitepaper uit 2008 beschreef een peer-to-peer betaalsysteem. Een systeem zonder bank of tussenpersoon, dat werkt op cryptografisch bewijs in plaats van vertrouwen. Dat fundament staat nog steeds. Maar tussen de theorie van 2008 en de praktijk van 2026 zit een verschil.

Het meest concrete probleem is prijsvolatiliteit. De koers van Bitcoin kan in één week tientallen procenten bewegen. Voor spaarders en beleggers is dat een eigenschap. Voor iemand die de huur of een rekening moet voldoen, is het een risico. Als je niet weet wat je geld morgen waard is, kun je er niet mee plannen.

Daar komen twee andere randvoorwaarden bij. Bitcoin verwerkt gemiddeld zeven transacties per seconde, terwijl Visa duizenden creditkaart-transacties per seconde verwerkt. En het beheer van een eigen wallet vraagt om kennis en verantwoordelijkheid die een grote groep mensen nog niet heeft. Verlies je je private key (de code die toegang geeft tot je digitale munten), dan verlies je je bitcoin.

Dit zijn de randvoorwaarden waaronder Bitcoin werkt. Ze verklaren waarom er een ander type digitale munt ontstond.

Stablecoins lossen het volatiliteitsprobleem op, maar niet gratis

Een stablecoin is een digitale munt waarvan de waarde stabiel blijft, meestal gekoppeld aan een bestaande munt zoals de dollar of de euro. Voor elke stablecoin die in omloop is, houdt de uitgever een equivalent aan in echte reserves: dollars, staatsobligaties of andere activa.

Daarmee combineer je de technische voordelen van een digitale munt (snel en wereldwijd verstuurbaar, zonder bank als tussenpersoon) met de stabiliteit van fiat. Dat maakt stablecoins bruikbaar op plekken waar Bitcoin te volatiel is. Ze zijn de standaard betaalmunt geworden in DeFi, de infrastructuur voor internationale betalingen, en de manier waarop mensen in landen met instabiele valuta waarde vasthouden in digitale dollars.

De twee grootste zijn Tether (USDT) en Circle (USDC), beide gekoppeld aan de Amerikaanse dollar. Tether had medio 2026 een marktkapitalisatie van circa 186 miljard dollar, Circle circa 77 miljard. Ze verdienen geld door de reserves te beleggen in Amerikaanse staatsobligaties. Circle verdiende in het eerste kwartaal van 2026 circa 653 miljoen dollar aan reserve-inkomsten. Tether's winstcijfers over diezelfde periode zijn niet publiek gerapporteerd via een vergelijkbaar formaat, maar het bedrijf genereerde in heel 2025 meer dan 10 miljard dollar aan winst.

Die rente gaat naar de uitgever, niet naar de gebruiker. Dat is het verdienmodel van stablecoin-uitgevers. Houders van USDT of USDC krijgen de stabiliteit, maar de rente op het onderpand gaat naar Tether of Circle. Wie er precies aan verdient als digitaal geld opschaalt, is daarmee een vraag die nu ook in Europa gesteld kan worden.

Lees ook: DeFi uitgelegd — lenen en handelen zonder bank

Europa bouwt een eigen stablecoin om afhankelijkheid van Amerika te verminderen

De aanleiding is strategisch. Meer dan 80 procent van de Nederlandse kaartbetalingen loopt via twee Amerikaanse bedrijven. De Nederlandsche Bank waarschuwde in haar Visie op Betalen 2026-2028 expliciet voor afhankelijkheid van buitenlandse betaalinfrastructuur.

Als antwoord hierop bouwt Europa in een consortium van 37 Europese banken uit 15 landen, waaronder ING, UniCredit en ABN AMRO, aan een euro-stablecoin. Het consortium heeft daarvoor Qivalis, een aparte onderneming opgericht in Amsterdam, die onder toezicht van De Nederlandsche Bank opereert als e-money-instelling.

Onder de nieuwe MiCAR-wetgeving (Markets in Crypto-Assets Regulation) heet een euro-stablecoin officieel een e-moneytoken. De uitgever moet voor elke uitgegeven munt één echte euro aanhouden en mag de reserves beleggen in veilige activa zoals staatsobligaties. Rente uitkeren aan houders mag volgens MiCAR niet. Een stablecoin is volgens de Europese wetgever bedoeld als betaalmiddel, niet als spaarproduct. Een token met rente zou te dicht bij een bankdeposito komen, wat een andere vergunning vereist.

MiCAR staat wel toe dat de Europese banken wel rente mogen verdienen op hun reserves. Die rente gaat alleen niet naar de gebruiker. Of dat ooit anders wordt, ligt in Europa nog open.

Stablecoin is privaat geld, de digitale euro is publiek geld

Dit is een veelvoorkomende en begrijpelijke verwarring. Beide zijn digitale versies van de euro, maar ze komen uit een fundamenteel andere hoek.

De euro-stablecoin is privaat geld. Hij wordt uitgegeven door banken, valt onder MiCAR-toezicht en werkt via blockchain. De uitgevers zijn private partijen met een winstoogmerk.

De digitale euro is publiek geld. Hij wordt uitgegeven door de Europese Centrale Bank (ECB), dezelfde instelling die nu al bankbiljetten uitgeeft. Het is een Central Bank Digital Currency (CBDC). De DNB omschrijft de digitale euro als aanvulling op contant geld, niet als vervanging. Er is geen winstoogmerk bij de uitgever.

Het onderscheid zit niet in de technologie, maar in wie het geld uitgeeft en wie er verantwoordelijk voor is. Een euro-stablecoin van ING is vergelijkbaar met een digitale cheque van een bank. Een digitale euro van de ECB is vergelijkbaar met een digitaal bankbiljet van de overheid. Beide bestaan naast bitcoin, niet in plaats van. Ze lossen andere problemen op voor andere gebruikers.

Geld digitaliseert; de vraag is door wie en onder welke regels

Stablecoins zijn de snelst groeiende toepassing van blockchain. Ze bewijzen dat de infrastructuur werkt: snel, wereldwijd overdraagbaar zonder bank als doorgeefluik. Tegelijk laten ze zien dat 'zonder bank' niet automatisch betekent dat niemand meer verdient. Tether en Circle verdienen miljarden. Ze hebben alleen een ander verdienmodel dan een traditionele bank.

Daarmee stelt de opkomst van stablecoins een vraag die verder gaat dan technologie: als private partijen digitaal geld uitgeven dat buiten het centrale banksysteem om circuleert, wie bewaakt dan de regels? Wie draagt de verantwoordelijkheid als het misgaat? Europa's keuze om een eigen stablecoin te bouwen onder MiCAR-toezicht is een antwoord op die vraag. Maar niet het enige mogelijke antwoord.

Bitcoin legt het fundament voor het gesprek over wat geld is. Stablecoins en de digitale euro laten zien hoe verschillende partijen dat gesprek voeren. Welk antwoord het beste werkt, hangt af van adoptie, vertrouwen en de regels die we als samenleving willen stellen aan wie er zeggenschap heeft over geld.